دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی-درمانی استان اصفهان مجله دانشکده دندان‌پزشکی اصفهان 1735-255X 21 4 2026 01 21 Knowledge of final year dental students about how to record jaw relationships in completely edentulous patients آگاهی دانشجویان سال آخر دندانپزشکی از چگونگی ثبت روابط فکی در بیماران بی دندانی کامل 284 291 33194 10.22122/jids.v21.i3.0284 FA محمد عظیم خسروی گروه دندان‌پزشکی، واحد اصفهان (خوراسگان)، دانشگاه آزاد اسلامی، اصفهان، ایران 0009-0002-9781-9524 مجتبی شاه طوسی گروه پروتزهای دندانی، واحد اصفهان (خوراسگان)، دانشگاه آزاد اسلامی، اصفهان، ایران 0009-0009-9712-8919 دانوش دهقانیان گروه سلامت دهان و دندانپزشکی اجتماعی، واحد اصفهان (خوراسگان)، دانشگاه آزاد اسلامی، اصفهان، ایران 0009-0004-8001-0870 محمدصادق رئیسی دستیار تخصصی گروه پروتزهای دندانی، واحد اصفهان (خوراسگان)، دانشگاه آزاد اسلامی، اصفهان، ایران 0009-0006-7549-1045 Journal Article 2025 06 04 Introduction: Knowledge of how to record jaw relationships in patients requiring complete dentures can help the dentist achieve successful treatment outcomes. The aim of this study was to investigate the level of awareness of final year dental students at Islamic Azad University of Isfahan (Khorasgan) and Isfahan University of Medical Sciences regarding how to record jaw relationships in patients with complete dentures. Materials & Methods: In this cross-sectional analytical study conducted in 2023, a questionnaire was designed and completed by 160 final-year dental students at Islamic Azad University, Isfahan Branch (Khorasgan), and Isfahan University of Medical Sciences. Data were analyzed using Student's t-test and Pearson and Spearman correlation coefficients (α = 0.05). Results: A total of 160 students, 41.9% male and 58.1% female, were studied. The average knowledge scores of the groups at Islamic Azad University of Isfahan (Khorasgan) and Isfahan University of Medical Sciences were 11.11 and 11.13, respectively. There was no significant relationship between the type of university and age and the students' knowledge score (P > 0.05), but a weak and significant relationship was observed between gender and the knowledge score (P = 0.46). Conclusion: The level of knowledge among final-year dental students at Islamic Azad University, Isfahan Branch (Khorasgan) and Isfahan University of Medical Sciences regarding the recording of jaw relationships in completely edentulous patients was moderate. The university attended and age were not significant factors influencing knowledge levels, although a weak but significant relationship was observed between gender and the level of students' knowledge. مقدمه: آگاهی از چگونگی ثبت روابط فکی در بیماران نیازمند پروتز کامل می‌تواند به دندانپزشک در دستیابی به نتیجه درمانی مؤثر کمک کند. هدف از این مطالعه، بررسی میزان آگاهی دانشجویان سال آخر دندانپزشکی دانشگاه آزاد اسلامی واحد اصفهان (خوراسگان) و علوم پزشکی اصفهان از چگونگی ثبت روابط فکی در بیماران پروتز کامل بود. مواد و روش‌ها: در این مطالعه تحلیلی- مقطعی در سال 1402، پرسشنامه‌ای طراحی و توسط 160 نفر از دانشجویان سال آخر دندانپزشکی دانشگاه آزاد اسلامی واحد اصفهان (خوراسگان) و علوم پزشکی اصفهان تکمیل گردید. آزمون داده ها توسط آزمون Student-T-test و ضریب همبستگی Pearson و Spearman انجام شد (05/0 = α). یافته‌ها: تعداد 160 دانشجو شامل 9/41 درصد مرد و 1/58 درصد زن مورد بررسی قرار گرفتند. میانگین گروه‌های دانشگاه آزاد اسلامی واحد اصفهان (خورسگان) و علوم پزشکی اصفهان در نمره آگاهی به ترتیب برابر با 11/11 و 13/11 بود. ارتباط معناداری بین نوع دانشگاه، سن با نمره آگاهی دانشجویان مشاهده نشد (05/0 P >) ولی ارتباط ضعیف و معناداری بین جنسیت و نمره آگاهی مشاهده شد (46/0 = P). نتیجه‌گیری: میزان آگاهی دانشجویان سال آخر دندانپزشکی دانشگاه آزاد اسلامی واحد اصفهان (خوراسگان) و علوم پزشکی اصفهان از چگونگی ثبت روابط فکی در بیماران با بی دندانی کامل در حد متوسط بود و دانشگاه محل تحصیل و سن عامل مؤثری در تغییر سطح آگاهی نبود هر چند ارتباط ضعیف ولی معناداری بین جنسیت و میزان آگاهی دانشجویان مشاهده شد.

https://jids.mui.ac.ir/article_33194_dc19fa59fb460f069c2e609348abfc77.pdf

دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی-درمانی استان اصفهان مجله دانشکده دندان‌پزشکی اصفهان 1735-255X 21 4 2026 01 21 The Effect of Air Abrasion and Silane on Shear Bond Strength of Posterior Composite Resin Repair with Universal Adhesive and 5th Generation Adhesive تأثیر ایرابریژن و سایلن در استحکام باند برشی تعمیر ترمیم‌های کامپوزیت خلفی با ادهزیو یونیورسال و ادهزیو نسل 5 292 301 33195 10.22122/jids.v21.i3.0292 FA فرزین حیدری دندانپزشک، ﺩﺍﻧﺸﻜﺪﻩ‌ی ﺩﻧﺪﺍﻥﭘﺰﺷﻜﻲ، ﺩﺍﻧﺸﮕﺎﻩ ﺁﺯﺍﺩ ﺍﺳﻼﻣﻲ، ﻭﺍﺣﺪ ﺍﺻﻔﻬﺎﻥ (ﺧﻮﺭﺍﺳﮕﺎﻥ)، ﺍﺻﻔﻬﺎﻥ، ﺍﻳﺮﺍﻥ 0009-0007-7088-4752 سارا قلیزاده ﺍﺳﺘﺎﺩﻳﺎﺭ، ﮔﺮﻭﻩ ترمیمی، ﺩﺍﻧﺸﻜﺪﻩ‌ی ﺩﻧﺪﺍﻥﭘﺰﺷﻜﻲ، ﺩﺍﻧﺸﮕﺎﻩ ﺁﺯﺍﺩ ﺍﺳﻼﻣﻲ، ﻭﺍﺣﺪ ﺍﺻﻔﻬﺎﻥ (ﺧﻮﺭﺍﺳﮕﺎﻥ)، ﺍﺻﻔﻬﺎﻥ، ﺍﻳﺮﺍﻥ 0000-0003-2941-2757 پروین میرزا کوچکی ﺍﺳﺘﺎﺩﻳﺎﺭ، ﮔﺮﻭﻩ ترمیمی، ﺩﺍﻧﺸﻜﺪﻩ‌ی ﺩﻧﺪﺍﻥﭘﺰﺷﻜﻲ، ﺩﺍﻧﺸﮕﺎﻩ ﺁﺯﺍﺩ ﺍﺳﻼﻣﻲ، ﻭﺍﺣﺪ ﺍﺻﻔﻬﺎﻥ (ﺧﻮﺭﺍﺳﮕﺎﻥ)، ﺍﺻﻔﻬﺎﻥ، ﺍﻳﺮﺍﻥ 0000-0001-9393-8222 مونا فاطمه ربیعی ﮔﺮﻭﻩ ترمیمی، ﺩﺍﻧﺸﻜﺪﻩ ﺩﻧﺪﺍﻥﭘﺰﺷﻜﻲ، ﺩﺍﻧﺸﮕﺎﻩ ﺁﺯﺍﺩ ﺍﺳﻼﻣﻲ، ﻭﺍﺣﺪ ﺍﺻﻔﻬﺎﻥ (ﺧﻮﺭﺍﺳﮕﺎﻥ)، ﺍﺻﻔﻬﺎﻥ، ﺍﻳﺮﺍﻥ 0009-0007-7088-4752 Journal Article 2025 07 14 Introduction: Different surface preparation methods and types of bonding agents are key factors in improving bond strength. This study aimed to evaluate the effect of air abrasion and silane on the shear bond strength of repaired posterior composite restorations using universal and fifth-generation adhesives. Materials and Methods: In this in vitro study conducted in 2024 at Islamic Azad University, Isfahan, 128 resin composite disc samples were fabricated. The prepared posterior composite samples underwent repair procedures using various surface preparation techniques. Half of the samples were divided into four groups for sandblasting, while the other half were divided into four groups that did not undergo sandblasting. Some samples were treated with silane, and two types of adhesives (universal and fifth-generation) were used to assess bonding performance. Shear bond strength was then measured. Data were analyzed using ANOVA and Sidak post hoc tests (α = 0.05). Results: The use of air abrasion and silane significantly increased bond strength (P < 0.001). The highest mean shear bond strength was observed in Group 2 (“sandblasted – universal adhesive – with silane”), while the lowest mean shear bond strength was seen in Group 7 (“non-sandblasted – fifth-generation adhesive – without silane”). Sandblasted groups, regardless of adhesive type or silane application, exhibited significantly higher shear bond strength than non-sandblasted groups (P < 0.001). Conclusion: Mechanical surface preparation by air abrasion and the application of silane are recommended as effective methods for enhancing bond strength. مقدمه: روش‌های مختلف آماده‌سازی سطح و نوع باندینگ از عوامل کلیدی در بهبود استحکام باند به‌شمار می‌آیند. هدف از این مطالعه، بررسی تاثیر ایرابریژن و سایلن در استحکام باند برشی تعمیر ترمیم‌های کامپوزیت خلفی با ادهزیو یونیورسال و ادهزیو نسل 5 بود. مواد و روش‌ها: در این مطالعه آزمایشگاهی که در سال1403در دانشگاه آزاد اصفهان انجام شد، 128 نمونه قرص کامپوزیت رزینی ساخته شد. نمونه‌های کامپوزیتی خلفی آماده شده و تحت فرایند تعمیر با استفاده از تکنیک‌های مختلف آماده‌سازی سطحی قرار گرفتند. نیمی از نمونه ها در ۴ گروه برای انجام سندبلاست تقسیم شدند و نیم دیگر نمونه ها در 4 گروه دیگر تقسیم شدند که در این گروه ها از سندبلاست استفاده نگردید. برخی با سایلن تیمار شدند، و از دو نوع باندینگ (یونیورسال و نسل پنجم) برای ارزیابی عملکرد باندینگ استفاده شد. سپس استحکام باند برشی اندازه‌گیری گردید. داده ها با آزمون‌های آماری ANOVA و آزمون تعقیبی Sidak تحلیل شدند (05/0=α). یافته‌ها: استفاده از ایرابریژن و سایلن به‌طور معناداری موجب افزایش استحکام باند شد (001/0 > P). بیشترین میزان میانگین استحکام باند برشی در گروه دوم «سندبلاست شده-باند یونیورسال- با استفاده از سایلن» و کمترین میانگین استحکام باند برشی در گروه هفتم «سندبلاست نشده-باند نسل 5- بدون استفاده از سایلن مشاهده شد. گروه‌های سندبلاست شده، صرف‌نظر از نوع ادهزیو و سایلن، به‌طور معناداری استحکام باند برشی بالاتری نسبت به گروه‌های سندبلاست نشده دارند (001/0 > P). نتیجه‌گیری: آماده‌سازی مکانیکی سطح توسط ایرابریژن و استفاده از سایلن به‌عنوان یک روش مؤثر برای افزایش استحکام باند توصیه می‌شود.

https://jids.mui.ac.ir/article_33195_3b6ce24f63bbcaab1fc221c5fafe9e47.pdf

دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی-درمانی استان اصفهان مجله دانشکده دندان‌پزشکی اصفهان 1735-255X 21 4 2026 01 21 The Effect of Changes in the Vertical and Horizontal Dimensions of the Maxillary Central Incisor on Smile Esthetics تأثیر تغییرات در ابعاد عمودی و افقی دندان سانترال فک بالا در زیبایی لبخند 302 313 33196 10.22122/jids.v21.i3.0302 FA نیلوفر شهیدان دندانپزشک، دانشکده‌ی دندانپزشکی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد اصفهان (خوراسگان)، اصفهان، ایران 0000-0002-1611-6193 مهدی رفیعی استادیار، گروه ارتودنسی، دانشکده‌ی دندانپزشکی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد اصفهان ( خوراسگان)، اصفهان، ایران 0000-0002-1611-6193 مونا فاطمه ربیعی دستیار تخصصی، گروه ترمیمی، دانشکده‌ی دندانپزشکی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد اصفهان ( خوراسگان)، اصفهان، ایران 0009-0007-7088-4752 Journal Article 2025 09 06 Introduction: The height and width of anterior teeth play a crucial role in creating an attractive smile, and smile design is a complex process. Therefore, the aim of this study was to determine the effect of changes in the vertical and horizontal dimensions of the maxillary central incisor on smile esthetics. Materials and Methods: This study was conducted in 2021 in Isfahan as a descriptive-analytical cross-sectional study using a questionnaire to evaluate the opinions of 31 orthodontists, 31 restorative and esthetic specialists, 31 general dentists, and 31 laypersons. The first part of the questionnaire related to longitudinal changes of the central incisor, the second part related to changes in tooth width, and the final part related to changes in gingival height. After reviewing the participant’s opinions, the results were analyzed using one-way ANOVA test, mean, and standard deviation at a significance level of 5%. Results: The highest mean score for the image of central incisor height corresponded to 10 mm (normal) (6.86±1.821). The highest mean score for the image of central incisor width was related to 8 mm (normal) (6.62±1.619). The highest mean score for the image of gingival height corresponded to the level of the canine gingival margine (normal) (6.90±1.673). A statistically significant difference was observed between participants’ opinions regarding the height, width, and gingival height of maxillary central incisor (p<0.05). Conclusion: Most participants correctly identified the natural dimensions of the maxillary central incisor. Dentists demonstrated greater accuracy compared to laypersons, and a significant difference was observed between their opinions مقدمه: دندان‌های قدامی از نظر ارتفاع و عرض در ایجاد لبخند زیبا مؤثر و طراحی لبخند زیبا یک فرآیند پیچیده است. از این‌رو هدف این مطالعه، تعیین تأثیر تغییرات در ابعاد عمودی و افقی دندان سانترال فک بالا در زیبایی لبخند بود. مواد و روش‌ها: این مطالعه در سال 1400 در شهر اصفهان و به صورت توصیفی تحلیلی از نوع مقطعی با استفاده از پرسشنامه به بررسی نظرات 31 متخصص ارتودنسی، 31 متخصص ترمیمی و زیبایی و 31 دندانپزشک عمومی و 31 فرد عادی پرداخت. قسمت اول پرسشنامه مربوط به تغییرات طولی دندان سانترال، قسمت دوم مربوط به تغییرات عرضی دندان و قسمت آخر مربوط به تغییرات ارتفاع ژینژیوال بود. پس از بررسی نظرات افراد شرکت‌کننده با استفاده از آزمون one-way ANOVA و میانگین و انحراف معیار، در سطح خطای 5% اقدام به تحلیل نتایج شد. یافته‌ها: بیشترین میانگین نمره‌ی عکس ارتفاع دندان سانترال مربوط به 10 میلی‌متر (نرمال) (821/1±86/6)، بیشترین میانگین نمره‌ی عکس عرض دندان سانترال مربوط به 8 میلی‌متر (نرمال) (62/6 ± 619/1) و بیشترین میانگین نمره‌ی عکس ارتفاع ژینژیوال دندان سانترال مربوط به ارتفاع همسطح با ارتفاع ژینژیوال دندان کانین (نرمال) (90/6 ± 673/1) بود. اختلاف معنی‌داری بین نظرات شرکت‌کنندگان با ارتفاع، عرض و ارتفاع ژینژیوال دندان سانترال مشاهده گردید (05/0P <). نتیجه‌گیری: بیشتر شرکت ‌کنندگان اندازه طبیعی دندان سانترال را به درستی شناسایی کردند. همچنین دندانپزشکان از میزان دقت بالاتری نسبت به افراد عادی برخوردار بودند و بین نظرات آنها و افراد عادی اختلاف معناداری مشاهده شد.

https://jids.mui.ac.ir/article_33196_e38b7566fe907e0d2fec9a0f9af72d9f.pdf

دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی-درمانی استان اصفهان مجله دانشکده دندان‌پزشکی اصفهان 1735-255X 21 4 2026 01 21 Langerhans Cell Density in the Development of Oral Squamous Cell Carcinoma تراکم سلول‌های لانگرهانس در ایجاد کارسینوم سلول سنگفرشی دهان 314 325 33197 10.22122/jids.v21.i3.0314 FA علی جمشیدی دندانپزشک، کمیته تحقیقات دانشجویی، دانشکده‌ی دندانپزشکی، دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، اصفهان، ایران 0000-0002-0950-5254 لاله ملکی دانشیار، مرکز تحقیقات دندانپزشکی، گروه پاتولوژی دهان، فک و صورت، دانشکده‌ی دندانپزشکی، دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، اصفهان، ایران 0000-0003-4124-3140 علی رضا عزیزی دندانپزشک، کمیته تحقیقات دانشجویی، دانشکده‌ی دندانپزشکی، دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، اصفهان، ایران سعیده خالصی دانشیار، مرکز تحقیقات مواد دندانی، گروه پاتولوژی دهان، فک و صورت، دانشکده‌ی دندانپزشکی، دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، اصفهان، ایران 0000-0002-6740-3352 Journal Article 2025 10 19 Introduction: In this descriptive-analytical and cross-sectional study, 80 tissue samples were examined in four groups of 20, including: 1) benign keratosis, 2) epithelial dysplasia, 3) OSCC (without cervical lymph node involvement), and 4) OSCC (with cervical lymph node involvement). Immunohistochemical staining with the CD1a marker was used to identify LCs. Data were analyzed using ANOVA and Scheffe post hoc tests, and the significance level was considered P < 0.05. Materials and Methods: Results: The density of LCs from benign keratosis (6.75 ± 2.51) was significantly increased in epithelial dysplasia (38.7 ± 7.14) and OSCC without lymph node involvement (43.35 ± 19.21). However, in OSCC with cervical lymph node involvement, the cell density was significantly reduced (8.41 ± 13.15), which was significantly lower than that in dysplasia and OSCC without lymph node involvement (P < 0.001). Results: The density of LCs from benign keratosis (6.75 ± 2.51)) was significantly increased in epithelial dysplasia (38.7 ± 7.14) and OSCC without lymph node involvement (43.35 ± 19.21). However, in OSCC with cervical lymph node involvement, the cell density was significantly reduced (8.41 ± 13.15), which was significantly lower than that in dysplasia and OSCC without lymph node involvement (P < 0.001). Conclusion: The density of LCs during oral cancer development follows a biphasic pattern of "increase and then decrease." The sharp decrease of these cells in advanced stages is a hallmark of a successful immune evasion mechanism by the tumor, which appears to be a precursor to lymphatic invasion. Therefore, quantitative assessment of LC density could serve as a valuable prognostic tool for predicting risk in patients with OSCC. مقدمه: ککارسینوم سلول سنگفرشی دهان (Oral squamous cell carcinoma)، ششمین سرطان شایع در جهان است. سلول‌های لانگرهانس (Langerhance cells) LCs به عنوان سلول‌های ارائه‌دهنده آنتی‌ژن در اپیتلیوم، خط مقدم دفاع ایمنی را تشکیل می‌دهند. این مطالعه با هدف بررسی مقایسه‌ای فراوانی LCs در مراحل مختلف پیشرفت سرطان دهان انجام شد. مواد و روش‌ها: ددر این مطالعه‌ی توصیفی- تحلیلی و مقطعی، کراتوزیس خوش‌خیم، دیسپلازی اپیتلیالی،OSCC (بدون درگیری غدد لنفاوی گردنی و OSCC (با درگیری غدد لنفاوی گردنی) در هر گروه 20 نمونه مورد بررسی قرار گرفت. برای شناسایی LCs از رنگ‌آمیزی ایمونوهیستوشیمی با مارکرCD1a استفاده شد. داده‌ها با استفاده از آزمون‌های آماری ANOVA و آزمون تعقیبی شفه (Scheffe) تحلیل شدند و سطح معنی‌داری کمتر از 0/05 در نظر گرفته شد. یافته‌ها: تراکم LCs از کراتوزیس خوش‌خیم (2/51 ± 6/75) به طور قابل توجهی در دیسپلازی اپیتلیالی (7/14 ± 38/7) و OSCC بدون درگیری غدد لنفاوی (19/21 ± 43/35) افزایش یافت. با این حال، در OSCC با درگیری غددلنفاوی گردنی، تراکم سلول‌ها به شدت کاهش یافته بود (8/41 ± 13/15) که این کاهش در مقایسه با گروه‌ دیسپلازی و OSCC بدون درگیری غدد لنفاوی معنی‌دار بود (0/001 > P). نتیجه گیری: تراکم LCs در طول ایجاد سرطان دهان، الگوی دو فازی «افزایش و سپس کاهش» را دنبال می‌کند. کاهش شدید این سلول‌ها در مراحل پیشرفته، مشخصه بارز مکانیسم فرار ایمنی موفق توسط تومور است. بنابراین، ارزیابی کمی تراکم LCs می‌تواند به عنوان یک ابزار پیش‌آگهی ارزشمند برای پیشگویی خطر در بیماران مبتلا به OSCC عمل کند.

https://jids.mui.ac.ir/article_33197_cfefe028584e7a3f406e1096e7daaaff.pdf

دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی-درمانی استان اصفهان مجله دانشکده دندان‌پزشکی اصفهان 1735-255X 21 4 2026 01 21 Comparative Study of Frequency of Langerhans Cells in Oral Benign Keratosis and Epithelial Dysplasia بررسی مقایسه‌ای فراوانی سلول‌های لانگرهانس در کراتوزیس خوش‌خیم و دیسپلازی اپیتلیالی مخاط دهان 326 335 33198 10.22122/jids.v21.i4.0326 FA علیرضا عزیزی دندانپزشک، کمیته تحقیقات دانشجویی، دانشکده‌ی دندانپزشکی، دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، اصفهان، ایران لاله ملکی دانشیار، مرکز تحقیقات دندانپزشکی، گروه پاتولوژی دهان، فک و صورت، دانشکده‌ی دندانپزشکی، دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، اصفهان، ایران 0000-0003-4124-3140 سعیده خالصی دانشیار، مرکز تحقیقات مواد دندانی، گروه پاتولوژی دهان، فک و صورت، دانشکده‌ی دندانپزشکی، دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، اصفهان، ایران 0000-0002-6740-3352 Journal Article 2025 10 25 Introduction: Leukoplakia is the most common oral premalignant lesion. Langerhans cells are the first gene-expressing cells that become carcinogenic with early events. The aim of this study was to determine the types of Langerhans cells in benign keratosis and epithelial dysplasia of the oral mucosa by the Cd1a marker and compare them. Materials and Methods: In a descriptive-analytical, cross-sectional study, the present study examined 40 samples of leukoplakia, including 20 samples with histopathological diagnosis of benign keratosis (group 1) and 20 samples with epithelial dysplasia (group 2) recorded in the archives of the Oral Pathology Department of Isfahan Dental School. To determine the number of Langerhans cells, the samples were immunohistochemically stained with the CD1a marker and the number of Langerhans cells in the lesion was determined by two oral pathologists. The data obtained were statistically analyzed using independent t-tests, chi-square, Mann-Whitney, and Fisher's exact tests. P < 0.05 was considered significant. Results: The number of Langerhans cells was significantly higher in patients diagnosed with dysplasia of the oral mucosa epithelium (38.70±14.07) than in patients diagnosed with benign keratosis (6.75±2.51) (p < 0.001), but there was no relation with age, gender, and location. Conclusion: A significant increase in the number of langerhans cells is associated with an increased likelihood of the presence of epithelial dysplasia in leukoplakia. The results of examining these cells can help determine the prognosis and more appropriate treatment methods in patients with leukoplakia. مقدمه: لکوپلاکیا شایع‌ترین ضایعه پیش بدخیم دهان محسوب می‌شود. سلول‌های لانگرهانس اولین سلول‌های معرفی کننده آنتی‌ژن هستند که با رویدادهای اولیه سرطان زا مواجه می‌شوند. هدف از این مطالعه، تعیین فراوانی سلول‌های لانگرهانس در کراتوزیس خوش‌خیم و دیسپلازی اپیتلیالی مخاط دهان توسط مارکر Cd1a و مقایسه آنها بود. مواد و روش ها: در مطالعه توصیفی- تحلیلی، از نوع مقطعی حاضر به بررسی 40 نمونه لکوپلاکیا شامل 20 نمونه با تشخیص هیستوپاتولوژی کراتوزیس خوش‌خیم (گروه 1) و 20 نمونه با تشخیص دیسپلازی اپیتلیالی (گروه 2) ثبت شده در آرشیو بخش پاتولوژی دهان دانشکده‌ی دندانپزشکی اصفهان پرداخت. جهت تعیین تعداد سلول‌های لانگرهانس، نمونه‌ها تحت رنگ‌آمیزی ایمنوهیستوشیمی با مارکر CD1a قرار گرفت و توسط دو نفر پاتولوژیست دهان تعداد سلول‌های لانگرهانس در ضایعه تعیین شد. اطلاعات حاصل با استفاده از آزمون‌های تی مستقل، کای اسکوئر، من ویتنی و دقیق فیشر مورد تحلیل آماری قرار گرفت. میزان 0/05P< معنادار تلقی شد. یافته ها: میانگین تعداد سلول‌های لانگرهانس بطور معنی‌داری در بیماران با تشخیص دیسپلازی اپیتلیوم مخاط دهان (14/07 ± 38/70) به مراتب بیشتر از میانگین تعداد سلول‌های لانگرهانس در بیماران با تشخیص کراتوزیس خوش‌خیم (2/51 ± 6/75) بود (0/001 > P)، اما با سن، جنسیت و مکان ضایعه ارتباطی نداشت. نتیجه گیری: افزایش معنادار تعداد سلول‌های لانگرهانس با افزایش احتمال حضور دیسپلازی در لکوپلاکیا در ارتباط است. لذا بررسی این سلول‌ها می‌تواند جهت تعیین پیش‌آگهی و تعیین روش‌های درمانی مناسب‌تر در بیماران مپبتلا به لکوپلاکیا کمک‌کننده باشد.

https://jids.mui.ac.ir/article_33198_f7e9f743e4ca9adb12cd8b015520d51b.pdf

دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی-درمانی استان اصفهان مجله دانشکده دندان‌پزشکی اصفهان 1735-255X 21 4 2026 01 21 A Comparative Study of Patients Referred to the Radiology Department of Isfahan Dental School During the COVID-19 Pandemic and Before بررسی مقایسه‌ای میزان مراجعه بیماران به بخش رادیولوژی دانشکده‌ی دندانپزشکی اصفهان در دوران پاندمی کووید-19 و قبل از آن 336 343 33192 10.22122/jids.v21.i3.0336 FA مهناز شیخی گروه رادیولوژی دهان، فک و صورت، مرکز تحقیقات ایمپلنت‌های دندانی، پژوهشکده علوم دندانپزشکی، دانشکده‌ی دندانپزشکی، دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، اصفهان، ایران 0000-0002-0790-6310 احسان حکمتیـان گروه رادیولوژی دهان، فک و صورت، مرکز تحقیقات ایمپلنت‌های دندانی، پژوهشکده علوم دندانپزشکی، دانشکده‌ی دندانپزشکی، دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، اصفهان، ایران 0000-0002-8165-6153 شیما صانعیان گروه رادیولوژی فک و صورت، مرکز تحقیقات دندانپزشکی، پژوهشکده علوم دندانپزشکی دانشکده‌ی دندانپزشکی، دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، اصفهان، ایران 0000-0003-1726-7556 رقیه قضاوی گروه علم اطلاعات و دانش‌شناسی، دانشکده‌ی علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران 0000-0002-4829-2167 صفورا حسین‌زاده دانشجوی دکترای حرفه‌ای، کمیته پژوهش‌های دانشجویی، دانشکده‌ی دندانپزشکی، دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، اصفهان، ایران 0009-0005-6643-3233 Journal Article 2024 09 11 Introduction: COVID-19 is a viral infection that has led to a global pandemic of pneumonia. Dental centers can have the potential for disease transmission. Relevant guidelines have recommended that dentists during this period should only accept emergency patients and avoid other dental treatments. Since the number of referrals to radiology indicates patient visits for dental procedures, obtaining this information reveals people's attendance at dental centers. The aim of this study was to compare the number of patient visits to the radiology department of Isfahan School of Dentistry during the COVID-19 pandemic and before. Materials and methods: In this study conducted in 2021 at Isfahan School of Dentistry, we referred to the admissions department of the school's radiology unit. The statistics of patient visits, categorized by the type of radiograph performed, were compiled for periods before and after the coronavirus outbreak (from April 2018 to May 2021) on a monthly basis. Statistical analysis was performed using the Mann-Whitney test. A significance level of 0.05 was considered. Results: The average monthly number of total visits before and after COVID-19 showed no significant difference (P = 0.088). The average monthly number of intraoral radiographs before and after COVID-19 showed no significant difference (P = 0.056). The average monthly number of extraoral radiographs before and after COVID-19 showed no significant difference (P = 0.249). Conclusion: According to the results, it can be said that public awareness campaigns regarding the dangers of COVID-19 transmission through visits to dental centers were not effective. مقدمه: کووید-19، یک عفونت ویروسی است که موجب ابتلا به بیماری پنومونی در جهان شده است. مراکز دندانپزشکی می‌توانند پتانسیل انتقال بیماری را داشته باشند. دستورالعمل‌های مربوطه توصیه کرده که دندانپزشکان در این دوره تنها بیماران اورژانس را پذیرش کنند و از سایر درمان‌های دندانپزشکی اجتناب ورزند. از آنجا که آمار مراجعان به رادیولوژی نشانه‌ی مراجعه‌ی بیماران برای امور دندانپزشکی است، به دست آوردن این اطلاعات مراجعه مردم به مراکز دندانپزشکی را نشان می‌دهد. هدف این مطالعه، مقایسه‌ی میزان مراجعه بیماران به بخش رادیولوژی دانشکده‌ی دندانپزشکی اصفهان در دوران پاندمی کووید-19 و قبل از آن می‌باشد. مواد و روش‌ها: در این مطالعه که در سال 1400 در دانشکده‌ی دندانپزشکی اصفهان انجام شد، به پذیرش بخش رادیولوژی دانشکده‌ی دندانپزشکی اصفهان مراجعه و آمار مراجعان به تفکیک رادیوگرافی‌های انجام شده قبل و بعد از شیوع کرونا ( از تاریخ 1/4/1397 تا 31/5/1400) به تفکیک ماه دسته‌بندی شد و تحلیل آماری توسط آزمون Mann-Whitney صورت گرفت. سطح معنی‌داری 0/05 در نظر گرفته شد. یافته‌ها : میانگین تعداد در ماه کل مراجعات قبل و بعد از کووید-19، تفاوت معنی‌داری ندارد (0/088 = P). میانگین تعداد در ماه گرافی داخل دهانی، قبل و بعد از کووید-19، تفاوت معنی‌داری ندارد (0/056 = P) و میانگین تعداد در ماه گرافی خارج دهانی، قبل و بعد از کووید-19 تفاوت معنی‌داری ندارد (0/249 = P). نتیجه‌گیری: با توجه به نتایج می‌توان گفت که اطلاع‌رسانی به جامعه در خصوص خطرات کووید -19 از طریق مراجعه به مراکز دندانپزشکی، مؤثر نبوده است.

https://jids.mui.ac.ir/article_33192_a8c5a73459631beb2cbe6af3c74628e8.pdf

دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی-درمانی استان اصفهان مجله دانشکده دندان‌پزشکی اصفهان 1735-255X 21 4 2026 01 21 Evaluation of the Effect of Third Molars on Periodontal Status and Caries of Second Molar بررسی تأثیر مولر سوم بر وضعیت پریودنتال و پوسیدگی مولر دوم مجاور 344 350 33199 10.22122/jids.v21.i3.0344 FA مهدیه اخلاصی دانش‌آموخته‌ی رشته‌ی دندانپزشکی، دانشکده‌ی دندانپزشکی، دانشگاه علوم پزشکی هرمزگان، بندرعباس، ایران 0009-0001-4110-6632 فاطمه نیکو استادیار، گروه پریودنتولوژی، دانشکده‌ی دندانپزشکی، دانشگاه علوم پزشکی هرمزگان، بندرعباس، ایران 0000-0002-1687-8403 مریم نیکو استادیار، گروه ترمیمی، دانشکده‌ی دندانپزشکی، دانشگاه علوم پزشکی هرمزگان، بندرعباس، ایران 0000-0002-0435-4151 Journal Article 2024 12 16 Introduction: Inappropriate growth of the third molar can endanger the health of the second molar and cause complications such as root resorption, caries, periodontal disease, etc. The aim of this study was to investigate the effect of third molar, on periodontal status and adjacent second molar caries. Materials & Methods: The study was descriptive-analytical, 226 teeth were examined from patients referred to Bandar Abbas Dental School in 1402-1403. Patients were evaluated with radiographic and clinical examination to detect caries and probe depth in 4 areas in second molar. Finally, the obtained data were analyzed using independent t-test, ANOVA , chi-square test and significance level of 0.05 was considered. Results: The average age of the people who had caries of the second molar and probe depth over 3 mm was higher and this difference was statistically significant. The prevalence of caries did not have a significant relationship with the degree of impaction (erupted, partially erupted, impacted). However the probe depth more than 3 mm was greater in fully erupted teeth and this difference was statistically significant. Also, the rate of caries of the second molar associated with the type of vertical impaction was higher than other types of impaction and this difference was significant. Conclusion: It is important to pay attention to oral and dental hygiene and the examination of the third molar specially at older ages, and early removal of third molars is recommended to prevent the decay of adjacent teeth, periodontal disease and subsequent complications. مقدمه: رشد نامناسب مولر سوم، می‌تواند سلامت دندان مولر دوم را به خطر اندازد و باعث عوارضی مانند تحلیل ریشه، پوسیدگی، بیماری پریودنتال و غیره شود. هدف از این مطالعه، بررسی تأثیر مولر سوم بر وضعیت پریودنتال و پوسیدگی مولر دوم مجاور در بیماران بود. مواد و روش‌ها: مطالعه به صورت توصیفی- تحلیلی بود، از بیماران مراجعه‌کننده به دانشکده‌ی دندانپزشکی بندرعباس در سال 1402-1403 تعداد 226 دندان بررسی شد. بیماران با معاینه‌ی رادیوگرافیک و بالینی جهت تشخیص پوسیدگی و عمق پروب در 4 ناحیه‌ی مولر دوم ارزیابی شدند. اطلاعات بدست آمده توسط آزمون‌های Independent T-test، One way ANOVA و Chi-square تحلیل شدند و سطح معنی‌داری 0/05 در نظر گرفته شد. یافته‌ها: میانگین سن افرادی که پوسیدگی دندان مولر دوم و عمق پروب بالاتر از ۳ میلی‌مترداشتند بیشتر بود و این تفاوت از لحاظ آماری معنی‌دار بود. شیوع پوسیدگی با میزان نهفتگی (رویش یافته، نیمه نهفته و کامل نهفته) رابطه‌ی معنی‌داری نداشت. ولی عمق پروب بیش از 3 میلی‌متر در دندان‌های کامل رویش یافته بیشتر بود و این تفاوت از لحاظ آماری معنی‌دار بود. همچنین میزان پوسیدگی مولر دوم مرتبط با نوع نهفتگی عمودی نسبت به سایر نوع نهفتگی‌ها بیشتر بود و این تفاوت معنی‌دار بود. نتیجه گیری: توجه به بهداشت دهان و دندان و معاینه‌ی مولر سوم در سنین بالاتر اهمیت بیشتری داشته و کشیدن زود هنگام مولر سوم برای جلوگیری از پوسیدگی دندان مجاور، بیماری‌های پریودنتال و عوارض بعدی توصیه می‌گردد.

https://jids.mui.ac.ir/article_33199_e42411f064786c51abac608d51afa607.pdf

دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی-درمانی استان اصفهان مجله دانشکده دندان‌پزشکی اصفهان 1735-255X 21 4 2026 01 21 Evaluation of the Antibacterial Effect of Sodium Hypochlorite, Chlorhexidine, Propolis Extract and Hyssopus Officinalis Plant on E.Fecalis Bacteria ارزیابی اثر ضد باکتریال محلول هیپوکلریت سدیم، کلرهگزیدین، عصاره بره موم و گیاه زوفا بر روی باکتری E.Fecalis 351 359 33200 10.22122/jids.v21.i4.0351 FA فاطمه کرمی گروه دندانپزشکی، دانشکده‌ی دندانپزشکی، دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، اصفهان، ایران 0009-0006-8254-0976 حمید رضویان گروه دندانپزشکی، دانشکده‌ی دندانپزشکی، دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، اصفهان، ایران 0000-0002-5633-6772 محمد مظاهری گروه طب ایرانی، دانشکده‌ی پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، اصفهان، ایران 0000-0002-8137-5482 Journal Article 2025 01 31 Introduction: In the ideal root canal treatment, we need a suitable irrigator to clean the inaccessible areas inside the canal. Common channel cleaners are sodium hypochlorite solution and 2% chlorhexidine. These chemicals have cytotoxicity and unpleasant smell and taste. The use of natural substances such as hyssop and propolis can be considered as an alternative to these substances without side effects. The purpose of this invitro study was to evaluate the antibacterial effect of sodium hypochlorite solution, chlorhexidine solution, propolis extract and hyssopus officinalis plant on E.fecalis bacteria Materials and Methods: In this experimental laboratory study, 120 mandibular premolar tooth samples were used to evaluate the antibacterial effect of 4 substances: sodium hypochlorite solution, chlorhexidine solution, propolis extract and hyssop plant on E.fecalis bacteria. After preparing the samples, there were 6 groups of 20 including the evaluated materials and the fifth group of sterile water as the control group. In all the samples, E.faecalis bacteria were cultured and after washing with each of the studied groups, the results were evaluated by CFU method. Result: The results of the study were statistically analyzed using the Kruskal Wallis test and the mann whitny post hoc test. This test showed that there is a significant difference between the 5 research groups. (p.v < 0.001) Conclusion: In this study, hypochlorite, hyssop, chlorhexidine, propolis and sterile water respectively had the most antibacterial effect. مقدمه: در درمان ریشه‌ی ایده‌آل جهت پاک‌سازی نواحی غیر قابل دسترس در داخل کانال نیازمند شستشودهنده‌ی مناسب می‌باشیم. شستشو دهنده‌های شایع کانال محلول هیپوکلریت سدیم و کلرهگزیدین 2 درصد می‌باشند. این مواد شیمیایی دارای سمیت سلولی و بو و طعم نامناسب‌اند. استفاده از مواد طبیعی مانند گیاه زوفا و بره موم می‌تواند به عنوان جایگزین این مواد بدون داشتن عوارض جانبی باشد. هدف از این مطالعه‌ی آزمایشگاهی، ارزیابی اثر ضد باکتریال محلول هیپوکلریت سدیم، محلول کلرهگزیدین، عصاره‌ی بره موم و گیاه زوفا بر روی باکتری E.fecalis بود. مواد و روش‌ها: در این مطالعه‌ی تجربی- آزمایشگاهی از تعداد 120 نمونه دندان پره مولر مندیبل برای ارزیابی اثر ضدباکتریایی 4 محلول شستشودهنده شامل هیپوکلریت سدیم، کلرهگزیدین، عصاره بره موم و گیاه زوفا بر روی باکتری E.fecalis استفاده گردید. پس از آماده‌سازی نمونه‌ها 6 گروه 20تایی شامل مواد مورد ارزیابی و برای گروه کنترل از آب استریل استفاده شد. در همه‌ی نمونه‌ها کشت باکتری E.fecalis صورت گرفت و پس از شست و شو با هر یک از گروه‌های مورد مطالعه، نتایج به روش CFU مورد ارزیابی قرار گرفت. یافته‌ها: نتایج مطالعه با استفاده از آزمون Kruskal Wallis و Mann-Whitny مورد تحلیل آماری قرار گرفت. این آزمون نشان داد که بین 5 گروه مورد پژوهش تفاوت معنی‌دار وجود دارد (0/001 > P). نتیجه‌گیری: در این مطالعه به ترتیب از بیشترین به کمترین اثر ضدباکتریایی شامل هیپوکلریت، زوفا، کلرهگزیدین، بره موم و آب استریل بودند.

https://jids.mui.ac.ir/article_33200_f524ee5034c3401d49577b2390af941a.pdf