https://jids.mui.ac.ir/ مجله دانشکده دندان‌پزشکی اصفهان fa daily 1 Wed, 21 Jan 2026 00:00:00 +0330 Wed, 21 Jan 2026 00:00:00 +0330 https://jids.mui.ac.ir/article_33194.html مقدمه: آگاهی از چگونگی ثبت روابط فکی در بیماران نیازمند پروتز کامل می‌تواند به دندانپزشک در دستیابی به نتیجه درمانی مؤثر کمک کند. هدف از این مطالعه، بررسی میزان آگاهی دانشجویان سال آخر دندانپزشکی دانشگاه آزاد اسلامی واحد اصفهان (خوراسگان) و علوم پزشکی اصفهان از چگونگی ثبت روابط فکی در بیماران پروتز کامل بود.مواد و روش‌ها: در این مطالعه تحلیلی- مقطعی در سال 1402، پرسشنامه‌ای طراحی و توسط 160 نفر از دانشجویان سال آخر دندانپزشکی دانشگاه آزاد اسلامی واحد اصفهان (خوراسگان) و علوم پزشکی اصفهان تکمیل گردید. آزمون داده ها توسط آزمون Student-T-test و ضریب همبستگی Pearson و Spearman انجام شد (05/0 = α).یافته‌ها: تعداد 160 دانشجو شامل 9/41 درصد مرد و 1/58 درصد زن مورد بررسی قرار گرفتند. میانگین گروه‌های دانشگاه آزاد اسلامی واحد اصفهان (خورسگان) و علوم پزشکی اصفهان در نمره آگاهی به ترتیب برابر با 11/11 و 13/11 بود. ارتباط معناداری بین نوع دانشگاه، سن با نمره آگاهی دانشجویان مشاهده نشد (05/0 P >) ولی ارتباط ضعیف و معناداری بین جنسیت و نمره آگاهی مشاهده شد (46/0 = P).نتیجه‌گیری: میزان آگاهی دانشجویان سال آخر دندانپزشکی دانشگاه آزاد اسلامی واحد اصفهان (خوراسگان) و علوم پزشکی اصفهان از چگونگی ثبت روابط فکی در بیماران با بی دندانی کامل در حد متوسط بود و دانشگاه محل تحصیل و سن عامل مؤثری در تغییر سطح آگاهی نبود هر چند ارتباط ضعیف ولی معناداری بین جنسیت و میزان آگاهی دانشجویان مشاهده شد. https://jids.mui.ac.ir/article_33195.html مقدمه: روش‌های مختلف آماده‌سازی سطح و نوع باندینگ از عوامل کلیدی در بهبود استحکام باند به‌شمار می‌آیند. هدف از این مطالعه، بررسی تاثیر ایرابریژن و سایلن در استحکام باند برشی تعمیر ترمیم‌های کامپوزیت خلفی با ادهزیو یونیورسال و ادهزیو نسل 5 بود.مواد و روش‌ها: در این مطالعه آزمایشگاهی که در سال1403در دانشگاه آزاد اصفهان انجام شد، 128 نمونه قرص کامپوزیت رزینی ساخته شد. نمونه‌های کامپوزیتی خلفی آماده شده و تحت فرایند تعمیر با استفاده از تکنیک‌های مختلف آماده‌سازی سطحی قرار گرفتند. نیمی از نمونه ها در ۴ گروه برای انجام سندبلاست تقسیم شدند و نیم دیگر نمونه ها در 4 گروه دیگر تقسیم شدند که در این گروه ها از سندبلاست استفاده نگردید. برخی با سایلن تیمار شدند، و از دو نوع باندینگ (یونیورسال و نسل پنجم) برای ارزیابی عملکرد باندینگ استفاده شد. سپس استحکام باند برشی اندازه‌گیری گردید. داده ها با آزمون‌های آماری ANOVA و آزمون تعقیبی Sidak تحلیل شدند (05/0=α).یافته‌ها: استفاده از ایرابریژن و سایلن به‌طور معناداری موجب افزایش استحکام باند شد (001/0 > P). بیشترین میزان میانگین استحکام باند برشی در گروه دوم «سندبلاست شده-باند یونیورسال- با استفاده از سایلن» و کمترین میانگین استحکام باند برشی در گروه هفتم «سندبلاست نشده-باند نسل 5- بدون استفاده از سایلن مشاهده شد. گروه‌های سندبلاست شده، صرف‌نظر از نوع ادهزیو و سایلن، به‌طور معناداری استحکام باند برشی بالاتری نسبت به گروه‌های سندبلاست نشده دارند (001/0 > P). نتیجه‌گیری: آماده‌سازی مکانیکی سطح توسط ایرابریژن و استفاده از سایلن به‌عنوان یک روش مؤثر برای افزایش استحکام باند توصیه می‌شود. https://jids.mui.ac.ir/article_33196.html مقدمه: دندان‌های قدامی از نظر ارتفاع و عرض در ایجاد لبخند زیبا مؤثر و طراحی لبخند زیبا یک فرآیند پیچیده است. از این‌رو هدف این مطالعه، تعیین تأثیر تغییرات در ابعاد عمودی و افقی دندان سانترال فک بالا در زیبایی لبخند بود.مواد و روش‌ها: این مطالعه در سال 1400 در شهر اصفهان و به صورت توصیفی تحلیلی از نوع مقطعی با استفاده از پرسشنامه به بررسی نظرات 31 متخصص ارتودنسی، 31 متخصص ترمیمی و زیبایی و 31 دندانپزشک عمومی و 31 فرد عادی پرداخت. قسمت اول پرسشنامه مربوط به تغییرات طولی دندان سانترال، قسمت دوم مربوط به تغییرات عرضی دندان و قسمت آخر مربوط به تغییرات ارتفاع ژینژیوال بود. پس از بررسی نظرات افراد شرکت‌کننده با استفاده از آزمون one-way ANOVA و میانگین و انحراف معیار، در سطح خطای 5% اقدام به تحلیل نتایج شد.یافته‌ها: بیشترین میانگین نمره‌ی عکس ارتفاع دندان سانترال مربوط به 10 میلی‌متر (نرمال) (821/1±86/6)، بیشترین میانگین نمره‌ی عکس عرض دندان سانترال مربوط به 8 میلی‌متر (نرمال) (62/6 ± 619/1) و بیشترین میانگین نمره‌ی عکس ارتفاع ژینژیوال دندان سانترال مربوط به ارتفاع همسطح با ارتفاع ژینژیوال دندان کانین (نرمال) (90/6 ± 673/1) بود. اختلاف معنی‌داری بین نظرات شرکت‌کنندگان با ارتفاع، عرض و ارتفاع ژینژیوال دندان سانترال مشاهده گردید (05/0P <).نتیجه‌گیری: بیشتر شرکت ‌کنندگان اندازه طبیعی دندان سانترال را به درستی شناسایی کردند. همچنین دندانپزشکان از میزان دقت بالاتری نسبت به افراد عادی برخوردار بودند و بین نظرات آنها و افراد عادی اختلاف معناداری مشاهده شد. https://jids.mui.ac.ir/article_33197.html مقدمه: کارسینوم سلول سنگفرشی دهان (Oral squamous cell carcinoma) ششمین سرطان شایع در جهان است. سلولهای لانگرهانس (Langerhance cells; LCs)به عنوان سلولهای ارائه‌دهنده آنتی‌ژن در اپیتلیوم، خط مقدم دفاع ایمنی را تشکیل می‌دهند. این مطالعه با هدف بررسی مقایسه‌ای فراوانی LCs در مراحل مختلف پیشرفت سرطان دهان انجام شد.مواد و روش‌ها: در این مطالعه توصیفی-تحلیلی و مقطعی، کراتوزیس خوش‌خیم، دیسپلازی اپیتلیالی،OSCC ( بدون درگیری غدد لنفاوی گردنی و OSCC  (با درگیری غدد لنفاوی گردنی)در هر گروه 20 نمونه مورد بررسی قرار گرفت. برای شناسایی LCs از رنگ‌آمیزی ایمونوهیستوشیمی با مارکرCD1a   استفاده شد. داده‌ها با استفاده از آزمون‌های آماری ANOVA و آزمون تعقیبی شفه (Scheffe) تحلیل شدند و سطح معناداری کمتر از 05/0 در نظر گرفته شد.یافته‌ها: تراکم LCs از کراتوزیس خوش‌خیم (51/2 ± 75/6)  به طور قابل توجهی در دیسپلازی اپیتلیالی (14/7 ± 7/38) و OSCC بدون درگیری غدد لنفاوی (21/19 ± 35/43) افزایش یافت. با این حال، در OSCC با درگیری غددلنفاوی گردنی، تراکم سلولها به شدت کاهش یافته بود (41/8 ± 15/13) که این کاهش در مقایسه با گروه‌ دیسپلازی و OSCC بدون درگیری غدد لنفاوی معنادار بود (001/0>P).نتیجه‌گیری: تراکم LCs در طولایجاد سرطان دهان، الگوی دو فازی «افزایش و سپس کاهش» را دنبال می‌کند. کاهش شدید این سلولها در مراحل پیشرفته، مشخصه بارز مکانیسم فرار ایمنی موفق توسط تومور است. بنابراین، ارزیابی کمی تراکم LCs می‌تواند به عنوان یک ابزار پیش‌آگهی ارزشمند برای پیشگویی خطر در بیماران مبتلا به OSCC عمل کند. https://jids.mui.ac.ir/article_33198.html مقدمه: لکوپلاکیا شایع‌ترین ضایعه پیش بدخیم دهان محسوب می‌شود. سلول‌های لانگرهانس اولین سلول‌های معرفی کننده آنتی‌ژن هستند که با رویدادهای اولیه سرطان زا مواجه می‌شوند. هدف از این مطالعه، تعیین فراوانی سلول‌های لانگرهانس در کراتوزیس خوش‌خیم و دیسپلازی اپیتلیالی مخاط دهان توسط مارکر Cd1a و مقایسه آنها بود.مواد و روش ها: در مطالعه توصیفی- تحلیلی، از نوع مقطعی حاضر به بررسی 40 نمونه لکوپلاکیا شامل 20 نمونه با تشخیص هیستوپاتولوژی کراتوزیس خوش‌خیم (گروه 1) و 20 نمونه با تشخیص دیسپلازی اپیتلیالی (گروه 2) ثبت شده در آرشیو بخش پاتولوژی دهان دانشکده‌ی دندانپزشکی اصفهان پرداخت. جهت تعیین تعداد سلول‌های لانگرهانس، نمونه‌ها تحت رنگ‌آمیزی ایمنوهیستوشیمی با مارکر  CD1a قرار گرفت و توسط دو نفر پاتولوژیست دهان تعداد سلول‌های لانگرهانس در ضایعه تعیین شد. اطلاعات حاصل با استفاده از آزمون‌های تی مستقل، کای اسکوئر، من ویتنی و دقیق فیشر مورد تحلیل آماری قرار گرفت. میزان 05/0P< معنادار تلقی شد.یافته ها: میانگین تعداد سلول‌های لانگرهانس بطور معناداری در بیماران با تشخیص دیسپلازی اپیتلیوم مخاط دهان (07/14±70/38) به مراتب بیشتر از میانگین تعداد سلول‌های لانگرهانس در بیماران با تشخیص کراتوزیس خوش‌خیم (51/2±75/6) بود (001/0>p)، اما با سن، جنسیت و مکان ضایعه ارتباطی نداشت.نتیجه گیری: افزایش معنادار تعداد سلول‌های لانگرهانس با افزایش احتمال حضور دیسپلازی در لکوپلاکیا در ارتباط است. لذا بررسی این سلول‌ها می‌تواند جهت تعیین پیش‌آگهی و تعیین روش‌های درمانی مناسب‌تر در بیماران مپبتلا به لکوپلاکیا کمک‌کننده باشد. https://jids.mui.ac.ir/article_33192.html مقدمه: کووید-19، یک عفونت ویروسی است که موجب ابتلا به بیماری پنومونی در جهان شده است. مراکز دندانپزشکی می‌توانند پتانسیل انتقال بیماری را داشته باشند. دستورالعمل‌های مربوطه توصیه کرده که دندانپزشکان در این دوره تنها بیماران اورژانس را پذیرش کنند و از سایر درمان‌های دندانپزشکی اجتناب ورزند. از آنجا که آمار مراجعان به رادیولوژی نشانه‌ی مراجعه‌ی بیماران برای امور دندانپزشکی است، به دست آوردن این اطلاعات مراجعه مردم به مراکز دندانپزشکی را نشان می‌دهد. هدف این مطالعه، مقایسه‌ی میزان مراجعه بیماران به بخش رادیولوژی دانشکده‌ی دندانپزشکی اصفهان در دوران پاندمی کووید-19 و قبل از آن می‌باشد.       مواد و روش‌ها: در این مطالعه که در سال 1400 در دانشکده‌ی دندانپزشکی اصفهان انجام شد، به پذیرش بخش رادیولوژی دانشکده‌ی دندانپزشکی اصفهان مراجعه و آمار مراجعان به تفکیک رادیوگرافی‌های انجام شده قبل و بعد از شیوع کرونا ( از تاریخ 1/4/1397 تا 31/5/1400) به تفکیک ماه دسته‌بندی شد و تحلیل آماری توسط آزمون Mann-Whitney صورت گرفت. سطح معنی‌داری معادل در نظر گرفته شد.یافته‌ها : میانگین تعداد در ماه کل مراجعات قبل و بعد از کووید-19، تفاوت معنی‌داری ندارد (0/088 = P). میانگین تعداد در ماه گرافی داخل دهانی، قبل و بعد از کووید-19، تفاوت معنی‌داری ندارد (0/056 = P) و میانگین تعداد در ماه گرافی خارج دهانی، قبل و بعد از کووید-19 تفاوت معنی‌داری ندارد (249/0 = P)نتیجه‌گیری: با توجه به نتایج می‌توان گفت که اطلاع‌رسانی به جامعه در خصوص خطرات کووید -19 از طریق مراجعه به مراکز دندانپزشکی، مؤثر نبوده است. https://jids.mui.ac.ir/article_33199.html مقدمه: رشد نامناسب مولر سوم می‌تواند سلامت دندان مولر دوم را به خطر اندازد و باعث عوارضی مانند تحلیل ریشه ، پوسیدگی ، بیماری پریودنتال و ... شود . هدف از این مطالعه، بررسی تاثیر مولر سوم بر وضعیت پریودنتال و پوسیدگی مولر دوم مجاور در بیماران بود.مواد و روش‌ها: مطالعه به صورت توصیفی تحلیلی بود، از بیماران مراجعه کننده به دانشکده دندانپزشکی بندرعباس در سال 1402-1403 تعداد 226 دندان بررسی شد. بیماران با معاینه رادیوگرافیک و بالینی جهت تشخیص پوسیدگی و  عمق پروب در 4 ناحیه مولر دوم ارزیابی شدند. اطلاعات بدست آمده توسط آزمون های independent t-test، One –Way Analysis of variance (ANOVA) و chi-square تحلیل شدند و سطح معنی داری 05/0 درنظر گرفته شد.یافته‌ها: میانگین سن افرادی که پوسیدگی دندان مولر دوم و عمق پروب بالاتر از۳میلیمترداشتند بیشتربود و این تفاوت از لحاظ آماری معنادار بود. شیوع پوسیدگی با میزان نهفتگی(رویش یافته، نیمه نهفته و کامل نهفته) رابطه معناداری نداشت. ولی عمق پروب بیش از 3 میلی متر در دندان های کامل رویش یافته بیشتر بود و این تفاوت از لحاظ آماری معنادار بود. همچنین میزان پوسیدگی مولر دوم مرتبط با نوع نهفتگی عمودی نسبت به سایر نوع نهفتگی ها بیشتر بود و این تفاوت معنادار بود.نتیجه‌گیری: توجه به بهداشت دهان و دندان و معاینه مولر سوم در سنین بالاتر اهمیت بیشتری داشته و کشیدن زود هنگام مولر سوم برای جلوگیری از پوسیدگی دندان مجاور، بیماری های پریودنتال و عوارض بعدی توصیه می‌گردد. https://jids.mui.ac.ir/article_33200.html مقدمه: در درمان ریشه ایده ال جهت پاکسازی نواحی غیر قابل دسترس در داخل کانال نیازمند شستشو دهنده مناسب می باشیم. شستشو دهنده های شایع کانال محلول هیپوکلریت سدیم و کلرهگزیدین 2درصد می باشند. این مواد شیمیایی دارای سمیت سلولی و بو و طعم نامناسب اند. استفاده از مواد طبیعی مانند گیاه زوفا و بره موم می تواند به عنوان جایگزین این مواد بدون داشتن عوارض جانبی باشد. هدف از این مطالعه آزمایشگاهی ارزیابی اثر ضد باکتریال محلول هیپوکلریت سدیم، محلول کلرهگزیدین، عصاره بره موم و گیاه زوفا بر روی باکتری E.fecalis  بود.مواد و روش‌ها: در این مطالعه تجربی آزمایشگاهی از تعداد 120 نمونه دندان پره مولر مندیبل برای ارزیابی اثر ضدباکتریایی 4 محلول شستشو دهنده شامل هیپوکلریت سدیم، کلرهگزیدین، عصاره بره موم و گیاه زوفا بر روی باکتری E.fecalis استفاده گردید. پس از آماده سازی نمونه ها 6 گروه بیست تایی شامل مواد مورد ارزیابی و  برای گروه کنترل از آب استریل استفاده شد.  در همه نمونه ها کشت باکتری E.fecalis صورت گرفت و پس از شست و شو با هر یک از گروه های مورد مطالعه، نتایج به روش CFU مورد ارزیابی قرار گرفت. یافته‌ها: نتایج مطالعه با استفاده از آزمونKruskal Wallis  و تست تعقیبیMann whitny   موردتحلیل آماری قرار گرفت. این آزمون نشان داد که بین 5 گروه مورد پژوهش تفاوت معنادار وجود دارد (P < 0.001).نتیجه‌گیری: در این مطالعه  به ترتیب از بیشترین  به کمترین  اثر ضدباکتریایی شامل هیپوکلریت، زوفا، کلرهگزیدین، بره موم و آب استریل بودند.